25 مه 2023- محققان موسسه چشم ویلمر، در دانشکده ی پزشکی جان هاپکینز، گفتند: شواهدی در دست دارند که نشان می دهد یک داروی آزمایشی ممکن است از کاهش بینایی در افراد مبتلا به دیابت جلوگیری کند یا سرعت آن را آهسته کند. این نتایج حاصل از مطالعه ای است که در آن از موش و همچنین ارگانوئیدهای شبکیه انسان و لاین های سلولی چشم، استفاده شده است.
بیماری های چشمی که باعث از دست دادن بینایی می شوند، از عوارض شایع دیابت هستند که تقریباً 8 میلیون آمریکایی را تحت تأثیر قرار میدهند، به گفته مؤسسه ملی بهداشت، این آمار احتمالاً تا سال 2040 تقریباً دو برابر خواهد شد.
محققان بر روی مدلهای دو بیماری شایع چشم دیابتی تمرکز کردند: رتینوپاتی دیابتی پرولیفراتیو و ادم ماکولای دیابتی، که هر دو بر شبکیه، بافت حساس به نور در پشت چشم که سیگنالهای بینایی را به مغز نیز منتقل میکند، تأثیر میگذارند. در رتینوپاتی دیابتی پرولیفراتیو، عروق خونی جدید در سطح شبکیه بیش از حد رشد می کنند و باعث خونریزی یا جدا شدن شبکیه و از دست دادن دید عمیق می شوند. در ادم ماکولای دیابتی، از رگ های خونی در چشم مایعی نشت می کند که منجر به تورم شبکیه ی مرکزی می شود و به سلول های شبکیه در این ناحیه که مسئول بینایی مرکزی هستند، آسیب می رساند.
نتایج این مطالعه که در 25 ماه مه در مجله تحقیقات بالینی منتشر شد، نشان میدهد که ترکیبی به نام 32-134D، که در مطالعات قبلی سرعت رشد تومور کبدی را در موشها کم کرده بود، با کاهش سطح پروتئینی به نامHIF - فاکتور ۱-آلفا القاشونده توسط هیپوکسی-از بیماری عروقی شبکیه دیابتی جلوگیری میکند. همچنین به نظر می رسد دوزهای 32-134D ایمن تر از درمان دیگری هستند کهHIF را نیز هدف قرار می دهد و برای درمان بیماری چشم دیابتی تحت بررسی است.
درمان فعلی هم برای رتینوپاتی دیابتی پرولیفراتیو و هم ادم ماکولا دیابتی شامل تزریق چشم با درمانهای ضد فاکتور رشد اندوتلیال عروقی(ضد VEGF) است. درمانهای ضد VEGF میتوانند رشد و نشت رگهای خونی در شبکیه را در بیماران دیابتی متوقف کنند. با این حال، این درمان ها برای بسیاری از بیماران موثر نیستند و ممکن است با استفاده طولانی مدت، عوارضی جانبی مانند افزایش فشار داخلی چشم یا آسیب بافت چشم ایجاد کنند.
دکتر آکریت سودی، نویسنده این مطالعه جدید، و دانشیار چشمپزشکی و استاد چشمپزشکی در دانشکده پزشکی دانشگاه جان هاپکینز و موسسه چشم ویلمر، گفت: به طور کلی، ایده مهار HIF، یک پروتئین اساسی در بدن، نگرانی هایی را در مورد سمیت برای بسیاری از بافت ها و اندام ها ایجاد کرده است. اما زمانی که ما کتابخانه ای از داروهای مهارکننده HIF را غربالگری کرده و آزمایشات گسترده ای را انجام دادیم، به این نتیجه رسیدیم که داروی مورد بررسی در این مطالعه یعنی 32-134D، به طور قابل توجهی در چشم ها تحمل می شود و به طور موثر سطح HIF را در چشم های بیمار کاهش می دهد.
فاکتور ۱-آلفا القاشونده توسط هیپوکسی یا HIF، نوعی پروتئین است که به عنوان فاکتور رونویسی شناخته می شود. HIF، ژن های خاصی از جمله فاکتور رشد اندوتلیال عروقی (VEGF) را در سراسر بدن روشن یا خاموش می کند. در چشم، افزایش سطح HIF باعث می شود ژن هایی مانند VEGF تولید رگ های خونی و نشت در شبکیه را افزایش دهند که به از دست دادن بینایی کمک می کنند.
برای آزمایش 32-134D، محققان انواع مختلفی از لاین های سلولی شبکیه انسانی مرتبط با بیان پروتئینهایی را که باعث تولید و نشت رگهای خونی میشوند، با این دارو تحت درمان قرار دادند. وقتی ژنهای تنظیم شده توسط HIF را در سلولهای تحت درمان با 32-134D اندازهگیری کردند، دریافتند که بیان آنها به سطوح تقریباً طبیعی بازگشته است، که برای متوقف کردن ایجاد رگهای خونی جدید و حفظ یکپارچگی ساختاری رگهای خونی کافی است.
محققان همچنین 32-134Dرا در دو مدل مختلف موش بالغ بیماری چشم دیابتی آزمایش کردند. در هر دو مدل، تزریق به چشم انجام شد. پنج روز پس از تزریق، محققان کاهش سطوح HIF را مشاهده کردند و همچنین مشاهده کردند که این دارو به طور موثری از ایجاد رگهای خونی جدید یا نشت عروق جلوگیری میکند، بنابراین پیشرفت بیماری چشمی حیوانات را کُند میکند. دکتر سودی و تیمش از اینکه 32-134D در شبکیه چشم در سطوح فعال به مدت 12 روز پس از یک بار تزریق بدون ایجاد مرگ سلولی شبکیه یا تحلیل بافت، باقی مانده است، متعجب شدند.
دکتر سودی گفت: این مقاله نشان میدهد که چگونه مهار HIF با 32-134D، نه تنها یک رویکرد درمانی بالقوه مؤثر، بلکه یک رویکرد ایمن نیز است. افرادی که با بیماری چشم دیابتی و از دست دادن بینایی روبرو هستند شامل اعضای خانواده، دوستان، همکاران ما هستند، این یک بیماری است که گروه زیادی از مردم را تحت تاثیر قرار می دهد. داشتن درمان های ایمن تر برای این جمعیت رو به رشد از بیماران بسیار مهم است
سودی گفت: مطالعات بیشتری در مدل های حیوانی قبل از انتقال به آزمایشات بالینی مورد نیاز است.
منبع:
https://www.sciencedaily.com/releases/2023/05/230525141418.htm